यात्री - १

आज अचानक दचकून उठलो रात्री,

तेवढीच काय जिवंत असल्याची खात्री.

वैचारिक क्षमतेला तर लहानपणीच लागली शाळेची कात्री,

आता आपण फक्त निर्वाणापर्यंतचे यात्री.

यात्री - २

माझ्या प्रवासात भेटली एक स्त्री,
तिने आणली शिस्त, जणू कपड्यावर मारली इस्त्री.
मग काय,
प्रयत्नांच्या रचून विटा बांधले मनोरे जणू मीच मिस्त्री.
ती न् मी मजेत, भुकू दे मग कितीही कुत्री,
झोपतो आम्ही निवांत, रोज रात्री,
सगळ्यांना शुभरात्री शुभरात्री.

थेंबे थेंबे तळे रिकामे...

बंद कर आधी तो पाण्याचा नळ,

नाहीतर लवकरच दिसेल सगळ्यांना समुद्राचा तळ.

येणाऱ्या पिढ्यांसाठी माझी कळकळ,

तर तुम्हाला वाटते, माझाच चालू आहे म्हातारचळ.

कचरा, प्रदूषण, जोडीला युद्धाची हिंसा,

वाढवते माझी मानसिक मळमळ.

काय म्हणेल पुढची पिढी बघून समुद्राचा तळ?

काय म्हणेल पुढची पिढी बघून समुद्राचा तळ?

"अरे बापरे! इतका कसा काय साठला मळ?"

फोटो टाकावा सोशल मीडियावर, दाबून फोनवरची कळ.

सूर्यदेव बघून हे सर्व म्हणेल—

"तळपतोय युगाने युगे, मानवा तू आता मात्र काढ पळ!"

"Facebook feeds will not feed humans, crops will! Invest time wisely." 🌾🚫📱

चक्रव्यूहातून बाहेर पडताना...

दिवसेंदिवस जीवन होऊ लागले क्लिष्ट,

चालणार नाही आता करून फक्त काबाडकष्ट.

विश्रांती घेऊन करा विश्लेषण,

दाखवा लागेल तितके धारिष्ट्य, शोधा मार्ग विशिष्ट.

मिळेल तोडगा हमखास,

तोवर प्रकृती, विचार सांभाळणे हेच सगळ्यात जास्त इष्ट.

बाईंना दाखवा आईंना

आईंना ही सबसे अच्छा दोस्त होता है 

हा तुम खुबसुरत हो, और रंग भी अच्छा जचता है.  

वाह वाह तो बहाना है, वाह वाह तो बहाना हे 

तुम्हे लगता है तुम्हारे शब्दोक् मायने है .. 

हमारा प्यार तो शब्दो के परे है .. 

तुम्हे समझे हमारा प्यार बस ईसलिये वाह वाह करते है 

बाकी तो तुम्हारे घर पे आईने तो है हि

Inspired the above as a response to following.

खिडकितली ती

 Stumbled upon this, so wrote this प्रतिसाद 

===

रोज, अगदी रोज येतेस खिडकीत, वाजताच साडे दहा

जणू मलाच मनातल्या मनात खुणावतेस, मला येऊन पहा,

तु रोज ठरल्या वेळेस येणार तुझे काळे भोर केस बांधून

माहीती असूनही मी आपला तरीही धडपतच कसा बसा 

येतो खिडकीत, अर्धी चड्डी अन् घरचं बनियन चढवून

कुंडीत नसलेलेल्या झाडांना देतो पाणी तुझं नाव घेऊन..

कसं ग जमतं तुला? कसं ग जमतं तुला.. 

ईतकी तंतोतंत वेळ पाळणं, 

आणी ईतक्या दूरून, 

कसं काय करतेसं माझं खेळणं 

दिसतेस ईतकी गोड, 

पण हे तर सर्रास छळणं 

कधी बोलाव कि मला तुझ्या घरी प्यायला चहा

बघ धावतच येईन, घेउन मी माझं गाळणं 

असो..  १-२ घटका का असेना, तेवढाच आपला विरुंगुळा 

नाही तर चावतच असतो जबाबदार्यांचा मुंगळा

होर्मुझचा तह

तू मला तेल देच

मी सगळ्यात बलाढ्य,

मी अख्ख्या जगाचा तलाठी

सगळ्यांत जोरकस माझीच लाठी ।।१।।

तू जा तेल लेने

अभी चखाता हूँ मजा

होर्मुझ ओलांडणाऱ्यांना देईन सजा

तेल लेना क्या, पड जायेंगे सबको लेने के देने ।।२।।

आता सुटणार कसा काय हा पेच?

कोण देईल कोणास शह?

जगालाच पोळणार हा दाह ।।३।।

त्यापेक्षा दोन आठवडे करू विचार

पूर्ण करू सट्टेबाजारातला आपापला मोह

तोपर्यंत करा की तात्पुरता तह ।।४।।

नंतर नराधमांना नि:शंक ठेच

त्यात सगळ्यांनाच लागणार थोडीफार ठेच

संबंधित नसून इतरांनाही खेच

सुटला तर सुटेल पेच

नाही तर दशकानुदशके चालेल तेच तेच ।।५।।

होर्मुझची सामुद्रधुनी

एकाहून एक मंडळी दळिंदर,

त्यांच्यात एक सगळ्यात जास्त बिलंदर.

एक म्हणतो नाच, जणू काही अवघे जग बंदर,

दुसरा म्हणतो, गलबत सोडून तर बघ,

होर्मुझ सामुद्रधुनीच बनेल त्याचं अंतिम बंदर

तेलकट माकडचाळे

डार्विन म्हणे माणसाचे, पूर्वज होते माकड
केळं मिळताच विसरते ते, आपसातले भांडण...
प्रगतीशील मानवास हवे केळे, अन् जोडीला तेलाचे तळे

तेल म्हणताच आठवते युद्ध, जणू तेल हेच युद्धाचे वंगण!
लढतो मग कुणाशीही, कसाही आणि कुठेही असू दे रणांगण
तेलाने सिंचण्यास, स्वतःचेच अंगण!

मराठवाडी प्रेम

तुला आठवतं का?
आपण बघायला गेलो वेरुळच्या लेण्या,
बाईकवर फिरतांना पार गुंतल्या तुझ्या वेण्या;
मी तेव्हाच गुंतलो.

तुला आठवतं का?
आपण गेलो होतो बघायला बीबी का मकबरा,
परतायला ही रहदारी, घरी पोहचलो खूप उशिरा;
मला हवी तूच, जसा सत्यनारायणला हवाच शिरा;
मी तेव्हाच गुंतलो.

तुला आठवतं का?
आपण गेलो होतो सिद्धार्थ प्राणी संग्रहालय,
मी तेव्हाच ठरवलं, तुझ्यासाठीच बांधीन आलय;
जरी तू होतीस प्राण्यासारखी... माझी प्राणपिपासू!
मी तेव्हाच गुंतलो.

तुला आठवतं का?
आपण दमछाक करत सर केला होता देवगिरीचा डोंगर,
तेव्हाच ठरवलं, फक्त हिच्यासाठीच किसेन गाजर;
मी तेव्हाच गुंतलो.

तुला आठवतं का?
आपण जायचो सारखं गोगा बाबाची टेकडी,
तू होतीच तेव्हा रिकामटेकडी;
आणि मला घालायची होती तुला लग्नाची बेडी...
मी तेव्हाच गुंतलो.

गण्याची सहल

गण्याला म्हटलं, जरा मैत्रिणीसोबत बघून ये दौलताबादच्या लेण्या, "काय सुंदर बांधते रे ती वेण्या!"

तेवढंच काय ते आठवतंय, म्हटला माझा मित्र गण्या;
मी विचारलं अजून काय? तर पुन्हा तेच,

 "काय सुंदर तिच्या वेण्या!"

मी म्हटलं अरे अजून काय. 

गाण्याने उघडल्या बुध्दीच्या बरण

कानाखाली काढून जाळ, 

म्हटलं आता जरा गप की वटाण्या!

रोमियोची सेक्रेटरी

अनुपस्थितीतही होते अनुभूती उपस्थितीची,
हीच तर खऱ्या प्रेमाची प्रचिती;
निधड्या छातीत जणू रुजली तुझी भीती,
सखे, तुझ्यावरच तर माझी खरी प्रीती...
सोबतीला फक्त ठेवली 'तिला' सोबती!

गगनभरारीचं गाजर?

मनुष्य म्हणतो पक्षासारखे पंख हवेत

पण मज नकोच ते पिसांचे पंख,
मिठीनेच तुझ्या मारतो मी गगनभरारी
प्रेमात तुझ्या झालोय मी वेडापिसा.

कृपेने तुझ्या भरलाय हृदयाचा खिसा
आता बसून दोडकं, दुधी किंवा गाजर किसा!

रोखढोक: थेट मिठी

मनुष्य म्हणतो पक्षासारखे पंख हवेत

कधी केला आहे का विचार

का बरे उडतात पक्षी सतत हवेत?

ते सगळं गेलं ढगात

तू घे ना मला कवटाळून कवेत

निजेन मी निवांत, तुझ्या छायेत.

आढेवेढे: कवटाळून कवेत

मनुष्य म्हणतो पक्षासारखे पंख हवेत

कधी केला आहे का विचार

का बरे उडतात पक्षी सतत हवेत?

देवाने दिले जरी मला पंख

परतवेन ते क्षणात,

फोडेनही तुझ्या नावाने रोज शंख

तू फक्त घे मला कवटाळून कवेत

नसले जरी मग माझ्याकडे पंख

कवेत घेताच तू, आनंद माझा मावेना गगनात

उडतील विहंग बघण्यास, आनंद का मावेना नभात.

क्षणोक्षणी परीक्षण

मला एक गोष्ट सांगायची आहे कधीपासून

तुझेच काय सगळ्यांचे कष्ट जातील मातीत

दुःख ठेव दाटून छातीत

हृदय नाही ना मेंदू, फुफ्फुसं ठरवतात भाकीत

थोडा वेळ काढ दोन श्वासात,

सगळ्यांनाच काय स्वतःलाही करशील चकित

कविता होईल तेव्हा होईल कालातीत

तू येशील जन्माला पुन्हा,

जेव्हा झटक्यात सोडशील तुझा अतीत.

बाशिंग्या कवी

कधी होत्या शब्दांच्या जबरदस्ती ओळ्या,
तर काही जबरदस्त शब्दांच्या ओळ्या.

मध्येच एखादं मस्त यमक,
अचानकच पाजळली बुद्धीची चमक.

या सगळ्यांना अर्थ असावा नव्हती कधीच अट,
त्यामुळेच तर केल्या चारोळ्या सटासट!

चारोळ्यांचा इतिहास

केल्या खूप चारोळ्या

कधी होत्या शब्दांच्या जबरदस्ती ओळ्या

तर काही जबरदस्त शब्दांच्या ओळ्या

काही होत्या बधिरतेवर उपचारात्मक औषधी गोळ्या

काहींनी उघड्या पाडल्या फक्त औपचारिकता म्हणून जमलेल्या टोळ्या

काहींना मिळाल्या श्रोत्यांच्या टाळ्या

तर काही होत्या जणू शाब्दिक फाटक्या झोळ्या

काही चारोळ्यांत मांडलं प्रेमाचं गणित

काहीमध्ये होती प्रमेयाची भूमिती

मध्येच एखादं मस्त यमक

अचानकच पाजळली बुद्धीची चमक

या सगळ्यांना अर्थ असावा नव्हती कधीच अट

त्यामुळेच तर केल्या चारोळ्या सटासट

गण्या

 

गण्या डॅाक्टरांकडे गुलाबाचं चित्र घेऊन जातो

डॅाक्टरः हे काय?

गण्याः रोज काढलय

डॅाक्टरः बरं मग? 

गण्याः प्यायचं काय?

डॅाक्टरः म्हणजे?

गण्याः काल घसा दुखतो, म्हणून आलो, तेव्हा तुम्ही म्हणे - रोज काढा प्या. रोज तर काढलं, आता पिऊ कसं? 

गण्या

 डॅाक्टरः कॅाफि सोडा, चहा सोडा, दारु सोडा

गण्याः दारु सोडा चालेल

घनचक्कर

एक होता घनचक्कर,
तो मारायला गेला चक्कर.
चक्कर मारता मारता आली त्याला चक्कर,
नेमकी तिथेच झाली तिचीही गाडी पंक्चर.
अन् झाली दोघांची थेट टक्कर,
टकराटकरीनेच सुरू झाले त्यांचे चक्कर.
ब्रह्मांडानंच बनवले दोघांना आयुष्यभराचे घनचक्कर!

विजोड विस्कटलेले अस्तित्व

 

सुसंवादाने सुटणार नाही कोडे

मुळातच आहेत ते विजोड जोडे

जोडीला लोकं थोडे

जो येतो तो आम्हालाच लावतो घोडे

आतूनच जे आटले, ह्दय सतत कोरडे

सृजनशील मनावर अनेक ओरखडे

मरेपर्यंत काय, किंवा मेल्यावर काय मारा कितीही खडे

कोण कोणास ओरडे

सगळेच आतून आतून वेडे

स्त्री-पुरुष व्यवहार

 स्त्री-पुरुष व्यवहार

==============

स्त्रियांमुळे पुरुषांचा होतो संसार

पुरुषांमुळे स्त्रियांचा भरतो बाजार

घास तोंडी करतो कोंडी

 

जिभेचे चोचले पुरवत, जिभल्या चाटत गिळलं,

साठवून सारं अन्न, पोट मात्र फुगलं.
शोष शोष शोषण, उरली फक्त विष्ठा,
निचरा करण्यास आता प्रयत्नांची पराकाष्ठा.
पचनसंस्था नव्हे, जणू चक्रव्यूहाच अडकण,
सुटका कर आता, पणास लागली प्राणप्रतिष्ठा;
मोकळं कर रे बद्धकोष्ठा!

रेखाचित्र

 Random sketch at tea-time. 

रेश्यांची झालीये गुंतागुंत 

मनास वाटते जमलय रेखाचित्र तंतोतंत

मनाचे खेळ अनंत

शरीरास नाचवते सतत, नाही काही ऊसंत

निर्णय

काय करणार ठेवून नको तितके  विचार 'पवित्र',

कृती सात्विक असली, तरीही मन करी विचार 'विचित्र'..

जीवनाच्या शेवटी म्हणे नक्कीच  ठरू  स्वर्गास 'पात्र',

पण हळूहळू या जगण्यासच ठरू लागलो 'अपात्र'..

कोरे कागद बाळगण्यापरी, काढा चुकीच्या अनुभवांचे 'चित्र',

तेच देतील साथ अंतिमक्षणी, बनून तुमचे 'मित्र'..

पर्याय समोर आहेत तुझ्या, आता निर्णय आहे 'तुझा',

मार मिठी कवटाळून, घडव वाट्टेल तसे 'चरित्र'..

किंवा फक्त पहा वाट, लागेस्तोवर वाट, रहा पडून 'गलिगात्र'..

ती

 मनात माझ्या खुप कोपरे 

मनाच्या कोपऱ्यात रहाते ती

ईतक्या तीनेच वैतागून मारला गुद्दा

म्हटली, रात्र झालीये खूप आता झोप रे

AI शी दोस्ती

 Ai च्या पोटात मारला हळूच एक गुद्दा 

उगीचंच करीत होता घाई, म्हणे नक्की काय आहे मुद्दा 

मैत्रीमध्ये नसतो कुणाचाच वरचढ हुद्दा

कधी शाब्दिक कोटी, कोपरखळी 

AI द्वारे करतोय मनोरंजन, हाच आहे मुळी मुळ मुद्दा

AI विचारांची देवाण-घेवाण

तर्कशास्त्र विनोद करायचं म्हणजे असं एक शास्त्र असतं

तर्कशुद्ध विचारांपासून जितकी मिळेल फारकत

श्रोत्यांच होईल तितकंच मनोरंजन जास्त

तर्कविसंगतावर ते घेणार नाही कसलिच हरकत

शास्त्र असलेली हि तर मानवी प्रतिभेची कला, 

AI पण म्हणे, 

हे एकदम रास्त

नको लिहायला लाऊस मला चारोळ्या

केला कितीही प्रयत्न, विनोद म्हटला कि माझं जरा अजूनही बिनसतं 

किस्स्याचा हिस्सा

आठवणीत घालवले तिच्या वर्षे वीस

का तर म्हणे दिला होता तीन एक किस

दोडक्याच्या त्या किसावर खुप लिहिले किस्से 

अनं उरलेल्या आयुष्याचे तिलाच दिले सगळे हिस्से

सांडलेले प्रेम

भंगलेले  प्रेम, गंजलेला मेंदू

लाथ मारली वेळेला, जणू खेळण्यातला चेंडू

तिच्याच आठवणीने मी माझ्याशी किती भांडू

उरलेल्या आयुष्यातले अजून किती क्षण सांडू?

मनात मांडे

 Revised to meet today!

मनात मांडे

==============

असला जरी अवधी अल्प

करुया साकार सगळे प्रकल्प

केलाच आहे हा संकल्प

जोडीला AI चा करणार वापर अल्प 

AI शिवाय नाहीच काही विकल्प

जणू AI मुळी पुर्वाश्रमीचा तरु कल्प

विजिगीषु वृत्ती

विजिगीषु वृत्ती, विजिगीषु वृत्ती

अरे माणसा, काय कपाळ विजिगीषु वृत्ती?

भुकेल्याल्या, वरण भातातही मिळते भरपेट तृप्ती

अन् ऊन्मत्तास वाटे अमृत सेवनाचीही सक्ती

======

Previous variation 

 विजिगीषु वृत्ती, विजिगीषु वृत्ती

अरे पालकांनो, काय कपाळ विजिगीषु वृत्ती?

या वयात काय नि पुढेदेखील,

जाणवेलच लगेच,

भुकेल्याल्या, वरण भातातही मिळती भरपेट तृप्ती

माजलेल्यास वाटते अमृत सेवनाची सक्ती

अडकण

मोजता मोजता आपल्या जागेची लांबी रुंदी 

क्षेत्रफळात अडकला कवी स्वच्छंदी

सांगकाम्या हो नाम्या, 

लागलो डोलावू मान जणू बैल नंदी

अडकलेल्या क्षेत्रफळाचे दाम देण्यास 

ओढवून घेतली वैचारीक बंदी 

शाब्दिक कल्पकता जमवतां जमवाता

वैचारीक कोंडी , जोडीला निष्क्रीयतेची तटबंदी

सुशी

 सुरुवातीस फक्त सु आणि शी 

मग वाचू लागलो सुशि करता करता शी

खाऊन खूप सुशी होईनाशीच झाली शी 

आता सगळं बंद, मी राहीन थोडे दिवस उपाशी

द्या त्या सुशीवाल्यास फाशी

मी बरा नी माझा सुशिचा संच, तडक गाठतो आता काशी

प्रसिद्धी

झाला उषःकाळ, 

अन सुरू झाल्या टिवल्या बावल्या 

जमली भाउगर्दी

सगळेच नाचती माझ्या तालावर

जणू माझ्याच नियत्रणातल्या भावल्या 

जाता जाता वेळ, सरला माझाहि काळ

विरली सगळीच भाऊ गर्दी

जी माझ्या नावाने वाजवीत होती मृदुंग टाळ

परीसारत पसरताच अंधार

माझी सावलीदेखील झाली पसार

प्रग्धोगती

 प्रग्धोगती: मानवी गाढवाने, केली प्रगती अधोगती ==============================

नदी नाले आणी तळे 

इतकेच काय भरत असे तुंडूंब 

सुमार डबके नी खाच खळगे

दमयंती देखील म्हणत असे औषध मजला नल गे

शेतकरी बिनधास्त, पिके उगती गेली युगान युगे

घडली क्रांती, नव्हे उत्क्रांती

पण गनिमी काव्यापरी पसरू लागले प्रदुषण

प्रकृती देई मानवी वर्तनास दूषण

बेडकेही कंटाळून गेले करून डराव डराव

वरुणराया आता तरी हो प्रसन्न, असं काय करता राव?

पोखरण

 

मुतात मारल्या मासोळ्या चार 

म्हणे आमच्या बुध्दीला भारीच धार

काम सगळीकडेच थातूर मातूर 

सोमवारपासूनच शुक्रवारसाठी जीव आतूर

ढकलपट्टीच सगळी, त्यातून मी चतुर 

बिनधास्त करतो जी हूजूर जी हूजूर

चढवतो चरबी बनून थोडासा अजून मग्रूर 

पण खरं सांगतो, मीच माझ्याशी झालोय फितूर